PTC Sertifika Eğitimi · Bölüm 02

Gece ve Kötü Havada Sürüş

Gece görüşü, ıslak yollar, kar ve buz ile profesyonel sürücüler için kaza raporlama.

Nasreddin Hoca — 13. yüzyılda Anadolu'da yaşamış, nükteleriyle hayatın kurallarını kalıcı dersler hâline getiren halk bilgesi. Hindistan'da Birbal, Almanya'da Till Eulenspiegel, Rusya'da Divane İvan da aynı geleneği taşır. Fıkra değişir, ders değişmez.

Bir akşam Hoca bir yolcuyu şehrin öte yakasına götürüyordu. Yolcu — her zamanki gibi aceleci — sürekli kilometre saatine bakıyordu. "Yavaş gidiyorsunuz," dedi sonunda. Hoca karanlığa baktı: "Gündüz elli metre yol görürüm. Şu an yirmi — ama otuz metreye ihtiyacım olabilir." Gözleri soldan sağa süzdü kenarları; far ışığının ucunda bisikletli var mı? Yok. Öndeki araçla arasına iki araç mesafesi daha koydu. "Yorgun olsaydım," diye ekledi, "ya da içki içmiş olsaydım, direksiyona zaten oturmazdım."

Gece sürüşü, kritik an gelene dek küçümsenmesi kolay türden bir tehlikedir.

Dönüş yolunda yağmur başladı. Hoca direksiyonu iki eliyle sıkı tuttu. Derin bir su birikintisinden geçtikten sonra düz bir yolda frene üç kez hafifçe bastı. Yolcu şaştı: "Yol boş — niye frene basıyorsunuz?" "Frenlerimin hâlâ çalışıp çalışmadığını test ediyorum," dedi Hoca. "Su tatlı dilli varlıktır. En çok ihtiyaç duyduğun anda 'frenlerin bozuldu' diye haber verir." Güneş battı, düşük açıyla tam gözlerine çarptı. Vizörü indirdi, kapı cebinden güneş gözlüğünü taktı. "Güneş gözlüğü daima burada oturur," dedi yolcuya. "Kasım güneşi de insanı kör edebilir."

Islak yol ve parıltı iki farklı sorun, tek ortak yanıt: yavaşla, hazırlan, uyum sağla.

Şubat ayında aynı yol bambaşka bir yüz taşıyordu. Islak görünen ama lastiklerin altında kayganlık hissettiren buz. Hoca kavşaktan çok önce, düz bir noktada frene basmaya başladı. "Işık hâlâ yeşil," dedi yolcu. "Frenler çalışmak için düz yol ister," dedi Hoca. Virajda direksiyonu tek ve düzgün bir hareketle döndürdü; ani düzeltme yok, kesik hamle yok. Bir blok ötede bir minibüs buz üzerinde kaymaya başladı. Hoca gazı bıraktı — frene değil — gitmek istediği boşluğa baktı, oraya yöneldi. Minibüs düzeldi. Hoca arayı geçti. "Gitmek istediğin yere bak," dedi kendi kendine.

Kar ve buz, hız, mesafe ve direksiyon kullanımıyla farklı bir ilişki kurmayı zorunlu kılar.

O hafta kırmızı ışıkta bir kargo minibüsü Hoca'nın tamponuna hafifçe çarptı. Küçük hasar, yaralanan yok. Karşı şoför telefonu uzattı: "Küçük şey — numara alalım geçelim." Hoca defteriyle indi. "Ehliyet, sigorta, plaka, marka, model, renk. Kaza yeri." Başını kaldırdı. "Sonra Kaza Raporlama Merkezi'nde buluşuruz." Karşı şoför gözlerini kırpıştırdı. Hoca omuz silkti: "Kanun bu. Bu gece dokuza kadar açıklar. Sigorta şirketim senin telefon numaranı değil, resmi tutanağı sever — ve kanun da onu istiyor."

Hedef her zaman kazadan kaçınmaktır. Ama olduğunda dört adım herkesi korur.